Roeken gebruiken gereedschappen

Van apen, kraaien en dolfijnen was al langer bekend dat ze gereedschappen gebruikten, maar nu hebben ook roeken zich gevoegd bij die groep dieren.

 

Roeken zijn nog slimmer dan we denken. Foto: foxypar4

Er zijn nog geen roeken in het wild gesignaleerd die gereedschappen hanteren. Maar het is wel degelijk bewezen dat ze die gebruiken en dat niet alleen: ze kunnen er twee achter elkaar gebruiken en ze kunnen nieuwe maken. Dit artikel van de BBC vertelt over een onderzoek waarin roeken erachter kwamen hoe ze voedsel uit een apparaat kregen dat bestond uit een buis met daaronder een smal luikje. Ze moesten een geschikte steen uitkiezen en deze in de buis gooien om zo het luik te openen en hun lekkere hapje te kunnen bemachtigen. Ze kozen voor de zwaarste steen, omdat ze daarmee de meeste kans hadden om het luik te kunnen openen. Ze moesten daarnaast ook kiezen uit verschillende vormen stenen die niet allemaal door de buis pasten, maar ze kozen voor de beste vorm! Je kunt het filmpje met deze slimme roeken hier bekijken.

De vogels leerden bovendien al snel hoe ze een rechte draad konden ombuigen tot een haak, zodat ze een klein bakje met voedsel vanaf de bodem van een testbuis konden hengelen. Je gelooft je ogen niet. Bekijk hier het filmpje.

Betty, een in gevangenschap levende wipsnavelkraai, was de enige in gevangenschap levende vogel waarvan ooit was gezien dat die gereedschap gebruikte. Maar in het wild levende kraaien gebruiken wel degelijk gereedschappen, zoals takjes en bladeren. Met hun snavel kunnen ze de gereedschappen tot de juiste vorm modelleren, zodat ze er mieren en andere insecten mee kunnen oppikken. Ze gebruiken ook grashalmen. De roeken lieten ook zien dat ze raad wisten met gereedschappen; drie van de vier dieren slaagden erin een haak te maken tijdens de eerste poging. Een van de onderzoekers verklaart: “Dit onderzoek laat zien hoe creatief en slim roeken zijn als het om het oplossen van problemen gaat.” 

Roeken begrijpen ook dat het soms loont om samen te werken als het om een goede voedselbron gaat. In dit experiment, dat wederom door de BBC wordt aangehaald, werden twee haken aan een smal bakje geschroefd waarop lekkernijen voor de roeken lagen. Vervolgens werd er een touwtje door de twee haken gehaald. De roeken zaten in een hok en het bakje was net buiten hun bereik. Om het bakje naar zich toe te trekken, moesten de roeken tegelijk elk aan één uiteinde van het touwtje trekken. Alle roeken kwamen hier op een gegeven moment achter, hoewel het bij de één wat langer duurde dan bij de ander. Het begrip van roeken van ‘de noodzaak van teamwork’ zou net zo goed zijn als dat van chimpansees. Bekijk hier het filmpje met de handige roeken.

Roeken en kraaien behoren beide tot de corvus-familie, net als kauwen, gaaien, eksters en raven. Er is al lang bekend dat deze vogels ontzettend slim zijn en onderzoeker Christopher Bird van de University of Cambridge zegt hierover: “Op meerdere punten plaats ik kraaiachtigen qua intelligentie op hetzelfde niveau als primaten.”

 

Optimisme en pessimisme bij honden

We weten allemaal dat sommige mensen een positieve ‘het glas is halfvol’-mentaliteit hebben, terwijl anderen een meer pessimistische kijk op het leven hebben en recent onderzoek suggereert dat dit ook voor honden geldt.

Net als mensen kunnen honden pessimistisch of optimistisch zijn.

Professor Mike Mendl, hoofd van de onderzoeksgroep ‘Animal Welfare and Behaviour‘ van de universiteit van Bristol, die dit onderzoek heeft geleid, zegt: “We denken allemaal wel eens dat onze huisdieren en andere dieren net zulke emoties voelen als wijzelf, maar we weten dit nooit helemaal zeker, omdat emoties in essentie heel persoonlijk zijn.”  Desalniettemin heeft het onderzoeksteam een nieuwe methode ontwikkeld om ‘pessimistische’ en ‘optimistische’ beslissingen bij honden te bestuderen.

Verlatingsgerelateerd gedrag en angst
Ongeveer de helft van alle huishonden in Groot-Brittannië zullen op een gegeven moment in hun leven verlatingsgerelateerd gedrag gaan vertonen als ze alleen worden gelaten. De symptomen kunnen zijn: blaffen en janken, vernielzucht en ongewenste vormen van ontlasten. Veel honden zijn in dat geval ‘niet-plaatsbaar’ door dit gedrag, maar volgens een bepaalde theorie vertonen honden dit gedrag, omdat ze angstgevoelens hebben. Het onderzoek in kwestie toonde aan dat honden die een hoge mate van verlatingsgerelateerd gedrag vertonen ook een negatievere stemming hebben als ze niet worden gescheiden van hun baasje.

Het onderzoek
Voor dit onderzoek warden 24 honden uit Britse dierenasiels gebruikt. Eerst werden de dieren onderworpen aan een verlatingsgerelateerde gedragstest om te kijken hoe de hond reageerde als deze alleen werd gelaten. De honden werden meegenomen naar een ruimte waar ze 20 minuten met een onderzoeker werden gelaten. de volgende dag werden ze meegenomen naar dezelfde ruimte, maar deze keer bleef de onderzoeker maar een paar minuten en verliet toen de ruimte. De onderzoekers gebruikten camera’s om zo elke hond een score te kunnen geven die gebaseerd was op zijn of haar gedrag tijdens de periode dat de hond alleen was in de ruimte.

Voor de tweede test werden de honden erop getraind dat als een schaal aan de ene kant van de ruimte was geplaatst (de ‘positieve’ positie) dat er een klein beetje eten in zat, maar wanneer deze aan de andere kant stond (de ‘negatieve’ positie) leeg was. De schaal werd vervolgens op verschillende posities geplaatst tussen de negatieve en de positieve positie in. Honden die snel naar deze ambigue locaties renden (omdat ze er vanuit gingen dat ze een traktatie kregen) werden als optimistisch bestempeld en honden die langzamer reageerden hadden juist een ‘pessimistische’ instelling. De honden die zich ‘pessimistischer’ gedroegen, waren ook vaak de honden die meer verlatingsgerelateerd gedrag vertoonden als ze een tijdje alleen werden gelaten. Maar is dit verrassend?
 
Gemoedstoestanden beïnvloeden de manier hoe honden reageren op bepaalde situaties
Professor Mike Mendl verklaart: “We weten allemaal dat de gemoedstoestand van een persoon het oordeel van diegene bepaalt en dat blije mensen een ambigu persoon sneller positief zullen inschatten. Ons onderzoek heeft uitgewezen dat dit ook voor honden geldt. Een ‘het glas is halfvol’-hond wordt minder snel angstig als deze alleen wordt gelaten dan een ‘pessimistische’ hond.

Dit onderzoek verschaft ons belangrijke inzichten in de emoties van honden en suggereert dat tenminste enkele van de honden die verlatingsgerelateerd gedrag vertonen in een onderliggende negatieve gemoedstoestand verkeren. Voor een beter welzijn van hun hond moeten baasjes dus worden aangemoedigd om hun dier te laten behandelen in plaats van hem of haar direct naar het dierenasiel te brengen.


Bronnen:
Mendl, M., Brooks, J., Basse, C., Burman, O., Paul, E., Blackwell, E. and Casey, R. (2010). Dogs showing separation-related behaviour exhibit a pessimistic cognitive bias.  Current Biology 20, 19: 39-40.

e! Science News (2010). Dogs may be pessimistic too [Accessed 19 October 2010].