Gaaien vinden een goed ontbijt belangrijk

Westelijke struikgaaien verstoppen voedsel zoals eikels om ze later te kunnen opeten. Voorheen dachten wetenschappers altijd dat de gaaien dit alleen instinctief deden en dat er verder weinig planning aan te pas kwam. Er werd namelijk gedacht dat alleen mensen in staat waren uitvoerig met hun toekomst bezig te zijn, maar uit onderzoek blijkt dat ook sommige vogels voedsel opslaan voor de toekomst.

 Gaaien kunnen plannen maken voor de toekomst

In één experiment werden de vogels in een kooi gehouden die kon worden opgedeeld. In eerste instantie kregen de vogels alleen verpoederd voer dat ze niet konden verstoppen. De ochtend erna werden ze opgesloten in een gedeelte van de kooi waar ze ofwel geen ontbijt kregen (het geen-ontbijtgedeelte) of in een gedeelte waar ze wel wat te eten kregen (het ontbijtgedeelte). Toen ze de kans kregen om dennenappels te verstoppen, bleken de vogels die in het geen-ontbijtgedeelte zaten, drie keer zoveel dennenappels te hebben verstopt dan hun soortgenoten in het ontbijtgedeelte.

Dit lijkt erop te wijzen dat ze begrepen dat ze de volgende morgen wellicht geen voedsel zouden krijgen en daarom probeerden om wat eten veilig te stellen voor de toekomst.

In een tweede experiment kregen de dieren in eerste instantie in het ene gedeelte alleen verpoederde hondenkoekjes als ontbijt en in het andere gedeelte alleen verpoederde pinda’s. Na een paar dagen kregen de gaaien ’s avonds hele pinda’s en hele hondenkoekjes die ze konden verstoppen in het ontbijtgedeelte.
De gaaien begonnen gelijk met het verstoppen van het voedsel. Daarbij verstopten ze zowel pinda’s als hondenkoekjes in het gedeelte waar ze alleen hondenkoekjes kregen en vice versa. Dit kan erop duiden dat gaaien niet alleen plannen maken voor de toekomst, maar ook behoefte hebben aan een gevarieerd dieet.
Professor Nicky Clayton zegt hierover: “De struikgaaien laten gedrag zien dat erop wijst dat ze voedseltekorten willen vermijden en daarnaast hun toekomstige dieet zo gevarieerd mogelijk willen houden. De resultaten suggereren dat de dieren complexe gedachtegangen hebben, aangezien ze een duidelijk ontwikkeld beeld van de begrippen verleden, heden en toekomst hebben en hier rekening mee houden in hun planning.”

Uit eerdere experimenten is gebleken dat westelijke struikgaaien zich konden herinneren wanneer en waar ze voedsel hadden verstopt en wat voor soort voedsel. Dit wordt ‘episodisch geheugen’ genoemd en voorheen werd gedacht dat alleen mensen hierover beschikten. Gaaien zijn leden van de kraaienfamilie. Sinds mensenheugenis wordt er al geloofd dat kraaien zeer intelligente dieren zijn en deze resultaten sluiten daarbij aan.

Van het Cornell Lab of Ornithology komt daarnaast deze interessante wetenschappelijke observatie: “Gaaien die de verstopplekken van andere gaaien leegroofden, merkten het op als andere gaaien toekeken terwijl ze hun voedsel aan het verstoppen waren. In dat geval groeven ze hun voedsel weer op om het vervolgens op een andere plek weer te verstoppen. Gaaien die daarentegen zelf nooit voedsel hadden gestolen letten niet op of ze bekeken werden tijdens het verstoppen van hun eten.”

De natuurlijke habitat van de westelijke struikgaai is het westen van de Verenigde Staten. Ze leven in kleine bomen en struikgewas en tegenwoordig ook steeds meer in voorstedelijke gebieden.

Roeken gebruiken gereedschappen

Van apen, kraaien en dolfijnen was al langer bekend dat ze gereedschappen gebruikten, maar nu hebben ook roeken zich gevoegd bij die groep dieren.

 

Roeken zijn nog slimmer dan we denken. Foto: foxypar4

Er zijn nog geen roeken in het wild gesignaleerd die gereedschappen hanteren. Maar het is wel degelijk bewezen dat ze die gebruiken en dat niet alleen: ze kunnen er twee achter elkaar gebruiken en ze kunnen nieuwe maken. Dit artikel van de BBC vertelt over een onderzoek waarin roeken erachter kwamen hoe ze voedsel uit een apparaat kregen dat bestond uit een buis met daaronder een smal luikje. Ze moesten een geschikte steen uitkiezen en deze in de buis gooien om zo het luik te openen en hun lekkere hapje te kunnen bemachtigen. Ze kozen voor de zwaarste steen, omdat ze daarmee de meeste kans hadden om het luik te kunnen openen. Ze moesten daarnaast ook kiezen uit verschillende vormen stenen die niet allemaal door de buis pasten, maar ze kozen voor de beste vorm! Je kunt het filmpje met deze slimme roeken hier bekijken.

De vogels leerden bovendien al snel hoe ze een rechte draad konden ombuigen tot een haak, zodat ze een klein bakje met voedsel vanaf de bodem van een testbuis konden hengelen. Je gelooft je ogen niet. Bekijk hier het filmpje.

Betty, een in gevangenschap levende wipsnavelkraai, was de enige in gevangenschap levende vogel waarvan ooit was gezien dat die gereedschap gebruikte. Maar in het wild levende kraaien gebruiken wel degelijk gereedschappen, zoals takjes en bladeren. Met hun snavel kunnen ze de gereedschappen tot de juiste vorm modelleren, zodat ze er mieren en andere insecten mee kunnen oppikken. Ze gebruiken ook grashalmen. De roeken lieten ook zien dat ze raad wisten met gereedschappen; drie van de vier dieren slaagden erin een haak te maken tijdens de eerste poging. Een van de onderzoekers verklaart: “Dit onderzoek laat zien hoe creatief en slim roeken zijn als het om het oplossen van problemen gaat.” 

Roeken begrijpen ook dat het soms loont om samen te werken als het om een goede voedselbron gaat. In dit experiment, dat wederom door de BBC wordt aangehaald, werden twee haken aan een smal bakje geschroefd waarop lekkernijen voor de roeken lagen. Vervolgens werd er een touwtje door de twee haken gehaald. De roeken zaten in een hok en het bakje was net buiten hun bereik. Om het bakje naar zich toe te trekken, moesten de roeken tegelijk elk aan één uiteinde van het touwtje trekken. Alle roeken kwamen hier op een gegeven moment achter, hoewel het bij de één wat langer duurde dan bij de ander. Het begrip van roeken van ‘de noodzaak van teamwork’ zou net zo goed zijn als dat van chimpansees. Bekijk hier het filmpje met de handige roeken.

Roeken en kraaien behoren beide tot de corvus-familie, net als kauwen, gaaien, eksters en raven. Er is al lang bekend dat deze vogels ontzettend slim zijn en onderzoeker Christopher Bird van de University of Cambridge zegt hierover: “Op meerdere punten plaats ik kraaiachtigen qua intelligentie op hetzelfde niveau als primaten.”

 

Spotlijsters herkennen gezichten

Spotlijsters kunnen razendsnel het gezicht van een individueel persoon herkennen die een gevaar vormt voor hun nest. Na relatief korte tijd kunnen de vogels iemand herkennen die hun heeft lastiggevallen en doen vervolgens alle moeite om deze persoon op afstand te houden, maar negeren hierbij andere voorbijgangers of vreemdelingen die in de buurt zijn.

Spotlijsters kunnen razendsnel individuen herkennen

Professor Doug Levey is zoöloog op de universiteit van Florida en heeft naar dit fenomeen onderzoek gedaan. “We weten niet of dit uniek is voor spotlijsters, maar we weten wel dat deze dieren dus een stuk intelligenter zijn dan we tot nu toe hebben gedacht. We weten al langer dat bijvoorbeeld kraaien en papegaaien zeer intelligente wezens zijn, maar deze vogels zijn relatief klein. Dit onderzoek werpt een heel ander licht op de intelligentie van vogels in het algemeen”, aldus Levey.

De spotlijsters in dit onderzoek leefden in een natuurlijke omgeving en volgens de onderzoekers is hun publicatie de eerste die laat zien dat “wilde dieren in hun eigen habitat individuen van een andere diersoort kunnen herkennen”.

Deze slimme vogels wijzen ons er op dat we de bijzondere vermogens van dieren moeten respecteren wanneer wij als mensen hun levens beïnvloeden.