De band tussen moeder en kind

In de commerciële veehouderij worden jonge dieren zoals biggetjes en kalfjes al zeer vroeg gescheiden van hun moeder. De zoogtijd en de omstandigheden waarin deze jonge dieren opgroeien kan invloed hebben op hun geestelijk en lichamelijk welzijn.

Deze zeug en haar biggen genieten van betere leefomstandigheden.
Foto: Compassion in World Farming / Martin Usborne

Dieren die opgroeien in een interessantere en meer uitdagende omgeving zijn zelfverzekerder en leven harmonieuzer samen met hun soortgenoten. Ook lijken vrouwtjes minder moeite te hebben met het opvoeden van hun kroost, als ze de mogelijkheid daartoe krijgen. Biggen die - voor en na het spenen - naar buiten kunnen, blijken bijvoorbeeld minder problemen te hebben dan biggen die altijd binnen, in kale hokken zitten.

Biggetjes hebben hun moeder nodig
In de intensieve veehouderij worden biggetjes bij hun moeder weggehaald als ze ongeveer 2 tot 4 weken oud zijn. Op deze leeftijd zijn ze nog steeds afhankelijk van hun moeder wat betreft voeding, moederlijke zorg en bescherming. In de natuur beslaat de zoogtijd al gauw zo’n 3 tot 4 maanden.

Hoe jonger de biggetjes zijn als ze gescheiden worden van hun moeder, hoe meer ze zullen gillen om hun moeder, uit hun hok proberen te springen en hun neus tegen de buik van andere biggen wrijven, wat wonden kan veroorzaken. Dit is waarschijnlijk een poging om een tepel te vinden of lichamelijk contact met de moeder te zoeken. Biggen van 8 weken oud die in een semi-natuurlijke omgeving leven, vertonen dit heftige gedrag niet, maar wereldwijd is dit op commerciële boerderijen aan de orde van de dag.

Melkkalfjes
Melkkalfjes worden op commerciële boerderijen vaak al een paar uur na de geboorte van hun moeder gescheiden, terwijl de natuurlijke zoogtijd 9 à 11 maanden is. Koeien die van hun kalf gescheiden zijn zie je vaak onrustig heen en weer lopen en loeien, blijkbaar op zoek naar hun kalf. Op deze leeftijd vertonen kalfjes ook vaak gestrest gedrag.

De vitale band tussen moeder en kind. Foto: Compassion 
in World Farming / Karen Playford

Wetenschappers keken ook naar de langetermijneffecten die de scheiding had op het kalf. Als ze vlak na de geboorte van de moeder gescheiden worden, roept het kalf misschien niet vaak om de moeder, maar het kan zeker effect hebben op de gezondheid en ontwikkeling op lange termijn. Als kalfjes pas na lang samenzijn bij hun moeder worden weggehaald, zullen ze op dat moment meer overstuur zijn, maar voor hun langetermijnontwikkeling en zelfverzekerdheid is dit beter.

Varkens begrijpen spiegel

Spiegelbeeld. Foto: Compassion in World Farming / Elli Goodlet

Onlangs heeft een test uitgewezen dat varkens spiegels kunnen begrijpen; ze snappen waar een voerbak zich bevindt door in de spiegel te kijken. De eerste groep varkens kreeg voorafgaand aan de test de tijd om aan de spiegel te wennen, de tweede groep kreeg de spiegel pas te zien aan het begin van de test. De voerbak was leeg, zodat de varkens niet op hun neus konden vertrouwen bij het zoeken. Op één na vonden alle varkens die bekend waren met de spiegel de voerbak binnen 23 seconden, terwijl de varkens die de spiegel niet kenden erachter gingen kijken om de voerbak te vinden.

Zo zien we maar weer hoe ongelofelijk goed dieren kunnen zijn in het doorgronden van hun omgeving. Boerderijen met een hogere welzijnsstandaard zijn dan ook erg belangrijk, omdat varkens in de kale hokken van de vee-industrie snel verveeld en gefrustreerd kunnen raken. De vloer zou op zijn minst bedekt moeten zijn met strooisel, zodat ze lekker rond kunnen wroeten, net als hun wilde voorvaderen.

Bron:
Broom, D. M., Sena, H., Moynihan, K. L. (2009)
Pigs learn what a mirror image represents and use it to obtain information.
Animal Behaviour, Article in Press