Films van Compassion in World Farming

Compassion in World Farming heeft een aantal films geproduceerd die minstens zo fascinerend zijn als de natuurdocumentaires die vaak op de tv te zien zijn. Ze werpen een verhelderende blik op het leven van de intelligente en gevoelige dieren die worden gehouden in de hedendaagse vee-industrie. We zien wilde zwijnen en kamhoenders langskomen, die de voorouders zijn van de varkens en kippen die nu in de vee-industrie leven en er is duidelijk te zien dat het gedragspatroon van onze ‘moderne’ boerderijdieren nog steeds grotendeels lijkt op die van hun wilde neven en nichten.

Misschien is het moederinstinct wel de sterkste natuurlijke drift

Moderne boerderijen staan zeer ver af van de natuur. Een hen in een kale kooi kan haar vleugels niet eens uitslaan, laat staan het natuurlijke gedrag vertonen dat zo belangrijk is voor haar lichamelijke en geestelijke welzijn.

Biggen die leven in een overvol en kaal hok genieten maar weinig van hun jonge leventje en kunnen uit verveling in de staarten van hun soortgenootjes gaan bijten: een trieste stresscyclus. Hun moeders worden soms gehouden in zeugenstallen of werphokken en die ruimtes zijn zo klein dat de zeugen niet eens kunnen omdraaien. De grootschalige vee-industrie vormt ook een zware belasting voor het milieu, onze watervoorziening en graanproductie. Het overmatig consumeren van vlees en zuivel kan de menselijke gezondheid schaden.

Als we minder dieren onder betere omstandigheden gaan houden, profiteren zowel de dieren, de mensen als de planeet daarvan. Boerderijdieren zijn gevoelige en intelligente wezens, maar als ze onder de juiste omstandigheden worden gehouden, kunnen ze net als ons van het leven genieten.

Als boerderijdieren onder betere omstandigheden worden gehouden kunnen
ze van het leven genieten

Vaak wordt er in documentaires over bedreigde wilde diersoorten niet verteld wat we kunnen doen om te helpen, maar in de films van Compassion in World Farming is dat wel het geval. De dieren in de huidige vee-industrie worden natuurlijk niet met uitsterven bedreigd, maar hun welzijnsrecht wordt wel geschonden!

In de films wordt stilgestaan bij wat we kunnen doen om dieren in de vee-industrie een dierwaardiger bestaan te bieden. Op scharrelboerderijen en biologische boerderijen is de kwaliteit van het dierenleven bijvoorbeeld al een stuk beter. We kunnen er dus voor kiezen om minder vlees en zuivel te consumeren en bovendien alleen nog maar scharrelvlees of biologisch vlees te eten.

De film ‘Mens, dier en voedsel’ is interessant voor iedereen, maar wordt vooral veel gebruikt op scholen (voor jongeren vanaf ongeveer 14 jaar). De film is in drie delen op ons YouTube-kanaal te bekijken of te koop als DVD bij Compassion in World Farming.

Dit zijn de links:
Mens, dier en voedsel (deel 1): Voedsel van dieren, varkenshouderij en legkippen. Hoe leven ze in de vee-industrie en zijn er alternatieven?

Mens, dier en voedsel (deel 2): Vleeskippen: hoe leven ze in de vee-industrie en zijn er alternatieven? En: landbouwdieren hebben gevoel en zijn slimmer dan veel mensen denken.

Mens, dier en voedsel (deel 3): Voedsel voor iedereen, en: wat kies jij?

Voor jongere kinderen heeft Compassion de film ‘Dieren of dingen?’ gemaakt. De film is in twee delen op ons YouTube-kanaal te bekijken of te koop als DVD bij Compassion in World Farming.

Hierbij de links:
Dieren of dingen? (deel 1): Voedsel van dieren, dieren zijn slimmer dan veel mensen denken en hoe zou het zijn als je les krijgt in een overvol, donker lokaal? Selectief fokken van kippen.

Dieren of dingen? (deel 2): Legbatterijen, biologisch vlees, en: bio-industrie verspilt energie en voedsel, wat kies jij?

Boekentip: The Inner World of Farm Animals

Dit prachtige boek van Amy Hatkoff maakt z’n titel meer dan waar. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een gelikt salontafelboek; er staan per slot van rekening schitterende foto’s in van allerlei dieren in de veehouderij. Maar deze mooie plaatjes worden vergezeld van hartverwarmende verhalen van individuele dieren die allerlei bijzondere talenten aan de dag hebben gelegd.

Als één varken bijvoorbeeld zo slim is om in te grijpen tijdens een levensbedreigend moment, dan zouden we kunnen aannemen dat andere varkens dat talent ook hebben. (Hier wordt verwezen naar het verhaal van het varken Lulu dat de aandacht van voorbijgangers probeerde te trekken, omdat haar baasje in huis een hartaanval had gekregen).

Amy Hatkoff laat de verhalen vergezellen van korte passages uit publicaties van gerenommeerde dierwetenschappers zoals professor Marian Dawkins en Mike Mendl. In deze publicaties wordt ingegaan op de onverwachte intelligentie van dieren uit de veehouderij, zoals langetermijngeheugen voor de gezichten van kameraden, de vreugde als een nieuwe techniek wordt ontdekt en het vermogen om een computerspel te spelen.

Compassion in World Farming raadt u dit boek ten zeerste aan. Het is een prachtig cadeau voor allerlei gelegenheden. We garanderen u dat elke dierenminnende vriend dit boek prachtig vindt en we kunnen bijna garanderen dat sceptici van mening veranderen! Amy Hatkoff heeft de dieren met dit boek een grote dienst bewezen.

The Inner World of Farm Animals: Their Amazing Social, Emotional and Intellectual Capacities, geschreven door Amy Hatkoff, gepubliceerd door Stewart, Tabori and Chang (New York), 2009.
Richtprijs in Nederland: € 15,75

Dierentaal

Als we met het word ‘taal’ een bepaald communicatiesysteem bedoelen, kunnen we zeggen dat dieren allerlei eigen talen spreken. Kippen hebben bijvoorbeeld meer dan 30 verschillende roepen die ze gebruiken om hun groep te wijzen op voedsel of gevaar. Kuikens communiceren vanuit het ei al met hun moeder, jonge hanen hebben een speciale ‘voedselroep’ om de hennen te laten weten dat er voedsel is gevonden en hennen maken een lieflijk kraaiend geluid als ze tevreden zijn.
Gezelligheid op het dorpsplein. 
(c) Compassion in World Farming / Chi Keung Wong

Varkens zijn kletskousen; ze communiceren met geknor, gepiep, geronk, gesnuif, met kauwende geluiden en met het geklik van hun tanden. Zeugen hebben een speciale roep voor hun biggetjes als het tijd is om te zogen. Zeugen en biggen communiceren daarnaast met elkaar door middel van gepiep en gegrom en als biggen van hun moeder gescheiden worden, gaan ze om haar gillen. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat zeugen sterker reageren op wanhopige kreten van koude, hongerige biggen dan op het geroep van grotere, meer weldoorvoede biggen.

Dieren begrijpen soms ook elkaars taal. Sommige dieren kunnen bijvoorbeeld de betekenis van de alarmroep van een andere dier begrijpen.

Honden en mensen leven al sinds mensenheugenis samen. Honden begrijpen vaak snel wat mensen bedoelen (waarschijnlijk halen ze de boodschap uit de toon waarop het gezegd wordt), maar mensen hebben aan de andere kant vaak moeite met de blaftaal van hun viervoeter. In dit boeiende filmpje (dat we te danken hebben aan de social networking site Petstreet) helpt communicatiespecialist John Rogerson ons om de boodschappen van onze trouwe viervoeters te ontcijferen.

Dieren die vooruit kunnen denken

Chimpansees, gaaien en kippen maken plannen voor de toekomst. Chimpansee Santino, die in een Zweedse dierentuin woont, verzamelt stenen en maakt zelfs projectielen van beton om later naar bezoekers te slingeren.

 

Santino maakt plannen (met dank aan Mathias Osvath voor de foto)

Er is ook door middel van onderzoek gekeken of de westelijke struikgaai plannen voor de toekomst maakt. Tijdens dit onderzoek werden de gaaien in een kooi gehouden die was verdeeld in een gedeelte waar ze ontbijt kregen en een gedeelte waar ze geen ontbijt kregen. De gaaien in de geen-ontbijtkooi hadden uiteindelijk drie keer zoveel nootjes verzameld als de gaaien in de ontbijtkooi. Het lijkt er dus op dat ze door hadden dat ze de volgende ochtend geen eten zouden krijgen en daarom verzekerden ze zichzelf van een maaltijd.

Gaaien hebben verrassende capaciteiten. Foto: iStockphoto.com

Tot voor kort dachten wetenschappers dat alleen mensen dit soort vermogens bezaten, maar uit dergelijke onderzoeken blijkt dat dieren deze bijzondere eigenschappen ook bezitten.

Ook kippen houden rekening met de toekomst. Er is ooit een onderzoek uitgevoerd waarbij kippen een kleine hoeveelheid voedsel snel konden bemachtigen of konden wachten voor een grotere hoeveelheid. En wat bleek: de kippen besloten te wachten!

Moederkippen voelen empathie voor hun kuikens

Het is algemeen bekend dat hennen met kuikens beschermend en verzorgend optreden richting hun kroost. De moeders maken zich niet alleen druk om hun veiligheid en welzijn, maar ze voelen ook empathie, wat door wetenschappers wordt beschreven als ‘het zich kunnen verplaatsen in de gevoelens of de gedachtegang van een ander’. 

Wetenschappers van de Universiteit van Bristol, in het Verenigd Koninkrijk, stelden moederkippen en kuikens bloot aan pufjes lucht. Wanneer de pufjes lucht op de moederkippen gericht waren, vertoonden deze tekenen van angst en werden ze alerter; ze streken minder vaak hun veren glad en de temperatuur van hun ogen daalde. Wanneer de wetenschappers de kuikens blootstelden aan de pufjes, vertoonden de moederkippen dezelfde verschijnselen, maar daarnaast ging ook hun hartslag omhoog en ze maakten meer klokkende geluiden richting hun kuikens, wat duidt op bezorgdheid.
Moederhennen voelen empathie voor hun kuikens

Onderzoeker Jo Edgar: “We hebben kunnen aantonen dat volwassen vrouwelijke vogels tenminste een van de essentiële kenmerken van ‘empathie’ bezitten; ‘het zich kunnen verplaatsen in de gevoelens of de gedachtegang van een ander’.

De onderzoekers gebruikten kippen voor dit onderzoek, omdat in de vee-industrie “kippen regelmatig worden blootgesteld aan soortgenoten die tekenen van pijn of stress vertonen. Dit wordt veroorzaakt door de routinematige praktijken in de intensieve veehouderij; de gevolgen hiervan zijn onder andere botbreuken en aandoeningen aan de poten."

Wetenschappers hebben in het verleden ook kunnen aantonen dat kippen kunnen anticiperen op toekomstige gebeurtenissen aan de hand van eerdere ervaringen en daar vervolgens naar handelen. Ze produceren namelijk meer dan 30 verschillende geluiden waarmee ze met elkaar kunnen communiceren en kippen kunnen tellen! Maar helaas wordt er in de intensieve veehouderij totaal geen rekening gehouden met deze bijzondere vermogens van kippen. Het feit dat nu is aangetoond dat kippen empathie voelen, bevestigt nog maar eens dat het ontzettend belangrijk is dat dieren in de veehouderij in een omgeving leven die hun natuurlijk gedrag niet in de weg staat en waarin ze een dierwaardig leven kunnen leiden. Dieren zijn uiterst gevoelige wezens en wat er met hen gebeurt, heeft invloed op hun welzijn.

Voor meer informatie over dierenwelzijn in de veehouderij en hoe u kunt helpen om de misstanden in de intensieve veehouderij een halt toe te roepen, ga dan naar de website van Compassion in World Farming.

Bronnen:
‘The foundations of empathy are found in the chicken'. Persbericht van de Universiteit van Bristol, uitgekomen op 9 maart 2011. http://bristol.ac.uk/news/2011/7525.html
‘Avian maternal response to chick distress’, J L Edgar, J C Lowe, E S Paul, C J Nicol, online publicatie voorafgaand aan het persbericht, Proceedings of the Royal Society B, 9 maart 2011.

Kippen kunnen tellen

Kuikens die nog maar 3 à 4 dagen oud zijn kunnen optellen en aftrekken. In een wetenschappelijk onderzoek werd getest of jonge kuikens konden bepalen hoeveel plastic balletjes ze voor zich hadden liggen.

In natuurlijke omstandigheden leven kippen en kuikens in kleine groepen. Het is waarschijnlijk dat het kunnen optellen op zo’n jonge leeftijd van levensbelang voor ze is.

Moederkip en kuikens. Foto: Compassion in World Farming / Gordon Ratcliffe

Een ander onderzoek wijst uit dat een aantal soorten apen en honden ook kunnen tellen en dat ‘apen in hun hoofd op bijna dezelfde manier optellen als universiteitsstudenten!’